Księga wieczysta

Księga wieczysta jest publicznym rejestrem prowadzonym przez sądy rejonowe. Księgi wieczyste zakłada i prowadzi się dla nieruchomości w celu ustalenia ich stanu prawnego. Mogą być także prowadzone w celu ustalenia stanu prawnego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Dotyczy to także nieruchomości lokalowych oraz nieruchomości, w których nieruchomości lokalowe zostały wyodrębnione. Dla gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste oraz dla znajdującego się na tym gruncie budynku lub innego urządzenia, które stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności, prowadzi się wspólną księgę wieczystą. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Księga wieczysta zawiera cztery działy, z których:

  • Dział I obejmuje oznaczenie nieruchomości oraz wpisy praw związanych z jej własnością – przede wszystkim zawarte są w nim informacje o numerze geodezyjnym nieruchomości, jej położeniu, powierzchni, sposobie użytkowania, a także, np. czy na jej rzecz jest ustanowiona służebność gruntowa;
  • Dział II obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego, zatem w dziale II znajdziemy odpowiedź kto jest właścicielem nieruchomości, użytkownikiem wieczystym czy ewentualnie komu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu;
  • Dział III przeznaczony jest na wpisy dotyczące ograniczonych praw rzeczowych (z wyjątkiem hipotek), na wpisy ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością lub użytkowaniem wieczystym oraz na wpisy innych praw i roszczeń  (z wyjątkiem roszczeń dotyczących hipotek);
  • Dział IV przeznaczony jest na wpisy dotyczące hipotek.

Elektroniczna księga wieczysta

Księgi wieczyste są zakładane i prowadzone w systemie teleinformatycznym. Każdy mając dostęp do Internetu i znając numer danej księgi wieczystej może za pośrednictwem strony Ministerstwa Sprawiedliwości (www.ekw.ms.gov.pl) wejść do danej księgi i ją przejrzeć. Oznacza to, że stan prawny nieruchomości można sprawdzić w każdej chwili, również bezpośrednio przed dokonaniem czynności prawnej.

Pamiętajmy, że przy każdej księdze wieczystej prowadzi się jej akta. Do akt tych składa się dokumenty i pisma dotyczące nieruchomości. Akta ksiąg wieczystych przechowuje się w sądzie, mogą je przeglądać – w obecności pracownika sądu – osoba mająca interes prawny oraz notariusz.

Odpis z księgi wieczystej

Odpis z elektronicznej księgi wieczystej wydaje Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych będąca specjalną komórką Ministerstwa Sprawiedliwości. Jeżeli chcemy uzyskać odpis z takiej księgi wówczas wniosek składamy na urzędowym formularzu bezpośrednio albo korespondencyjnie w centrali i ekspozyturach CIKW. Centrala mieści się w Warszawie przy ul. Ostrobramskiej 75c, ekspozytury – przy wydziałach sądów rejonowych prowadzących księgi wieczyste w systemie informatycznym. Przy elektronicznych księgach wieczystych mamy do wyboru dwa rodzaje odpisów. Odpis zwykły księgi wieczystej przedstawia ostatni stan wpisów w księdze wieczystej, jak i wzmianki o wnioskach, skargach na orzeczenia referendarzy sądowych, apelacjach, kasacjach i wszczęciu postępowań z urzędu i kosztuje 30 zł. Odpis pełny natomiast to dokument, który zawiera informacje na temat ostatniego stanu wpisów w księdze wieczystej, wyżej wymienione wzmianki, a ponadto wpisy wykreślone oraz wzmianki ujawnione w księdze, począwszy od chwili zaprowadzenia jej w wersji elektronicznej i kosztuje 60 zł.

Wzmianki w księdze wieczystej

Przez wzmiankę należy rozumieć ostrzeżenie, że wniesiono wniosek o dokonanie w danej księdze wieczystej wpisu i wniosek ten nie został jeszcze załatwiony. Zatem wzmianka sygnalizuje nam, że treść księgi wieczystej może być nieaktualna i z chwilą wykonania takiego wniosku zmieni się w zakresie określonym jego żądaniem. Wobec powyższego z chwilą pojawienia się wzmianki w księdze wieczystej, zaufanie do treści księgi wieczystej powinno być ograniczone. O ile wzmianka pojawiająca się w dziale I-O może dotyczyć zmiany powierzchni nieruchomości, to wzmianek pojawiających się w dziale II, III czy IV nie należy bagatelizować, biorąc pod uwagę fakt, iż wniosek o wpis do księgi wieczystej poza właścicielem nieruchomości może złożyć np. komornik, bank, urząd skarbowy, ZUS, a także osoba prywatna, która chce zabezpieczyć swoje prawo do nieruchomości.

Od 1 lipca 2016 roku notariusz jest zobowiązany do tego, aby niezwłocznie po dokonaniu czynności notarialnej, nie później niż w dniu sporządzenia aktu notarialnego, złożyć wniosek o dokonanie wpisu w księdze wieczystej za pośrednictwem systemu informatycznego. Nałożenie na notariuszy takiego obowiązku miało na celu zwiększenie bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami, gdyż wzmianka o złożonym wniosku pojawi się w treści odpowiedniego działu księgi wieczystej, w tym samym dniu w którym zostanie podpisany dany akt notarialny.

Sąd Rejonowy w Białymstoku
ul. Mickiewicza 103
15-950 Białystok

Godziny otwarcia Sądu
poniedziałek: 7.30 – 18.00
wtorek – piątek: 7.30 – 15.30

bialystok.sr.gov.pl