Akt notarialny

Czym jest akt notarialny?

Akt notarialny jest szczególną formą dokumentowania czynności prawnych lub zdarzeń prawnych w każdej sytuacji, gdy wymagają tego przepisy prawa lub gdy z takim żądaniem występują strony. Czynność prawna niedokonana w formie aktu notarialnego – w sytuacji, gdy wymaga tego prawo, powoduje jej bezskuteczność i nieważność. Akt notarialny jest spisywany przez notariusza na podstawie oświadczeń złożonych przez strony oraz w oparciu o dostarczone przez nie dokumenty. Akt notarialny przed podpisaniem powinien być odczytany przez notariusza lub przez inną osobę w jego obecności. Forma aktu notarialnego wymaga zachowania zasady jedności osób, miejsca i akcji. Przy odczytaniu aktu notariusz powinien się przekonać, że osoby biorące udział w czynności dokładnie rozumieją treść oraz znaczenie aktu, a akt jest zgodny z ich wolą. Na żądanie stron powinny być odczytane również załączniki do aktu. Jeżeli akt notarialny jest sporządzony na dwóch lub więcej arkuszach, to arkusze te powinny być ponumerowane, parafowane i połączone. Oryginały aktów notarialnych nie mogą być wydawane poza miejsce ich przechowywania, zatem akty notarialne funkcjonują w obrocie wyłącznie w postaci wypisów. Dokumenty te zostały zrównane pod względem swojej skuteczności prawnej z oryginałem aktu.

Zgodnie z art. 92 § 4 ustawy Prawo o notariacie jeżeli akt notarialny zawiera przeniesienie, zmianę lub zrzeczenie się prawa ujawnionego w księdze wieczystej albo ustanowienie prawa, które może być ujawnione w księdze wieczystej bądź obejmuje czynność przenoszącą własność nieruchomości, chociażby dla tej nieruchomości nie była prowadzona księga wieczysta, notariusz sporządzający akt notarialny, nie później niż w dniu jego sporządzenia, składa wniosek o wpis w księdze wieczystej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe. Na żądanie strony czynności notarialnej, wniosek zawiera żądanie dokonania w księdze wieczystej także innego wpisu związanego z czynnością notarialną

Formy aktu notarialnego wymagają w szczególności: umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości i umowa przenosząca własność nieruchomości, umowa przenosząca prawo użytkowania wieczystego, umowa zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, umowa spółki komandytowej, statut spółki komandytowo-akcyjnej, umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (z zastrzeżeniem Art. 1571 § 1.  k.s.h.), statut spółki akcyjnej.

Zgodnie z art. 92 § 1 ustawy Prawo o notariacie akt notarialny powinien zawierać:

1) dzień, miesiąc i rok sporządzenia aktu, a w razie potrzeby lub na żądanie strony – godzinę i minutę rozpoczęcia i podpisania aktu;

2) miejsce sporządzenia aktu;

3) imię, nazwisko i siedzibę kancelarii notariusza, a jeżeli akt sporządziła osoba wyznaczona do zastępstwa notariusza lub upoważniona do dokonywania czynności notarialnych – nadto imię i nazwisko tej osoby;

4) imiona, nazwiska, imiona rodziców i miejsce zamieszkania osób fizycznych, nazwę i siedzibę osób prawnych lub innych podmiotów biorących udział w akcie, imiona, nazwiska i miejsce zamieszkania osób działających w imieniu osób prawnych, ich przedstawicieli lub pełnomocników, a także innych osób obecnych przy sporządzaniu aktu;

4a) jeżeli obejmuje nabycie nieruchomości przez cudzoziemca lub objęcie lub nabycie przez niego udziałów, akcji lub ogółu praw i obowiązków w spółce handlowej z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku osoby fizycznej – informację o jej obywatelstwie, a w przypadku podmiotu z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – określenie lub oświadczenie, czy podmiot ten jest cudzoziemcem w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, wraz z uzasadnieniem;

5) oświadczenia stron, z powołaniem się w razie potrzeby na okazane przy akcie dokumenty;

6) stwierdzenie, na żądanie stron, faktów i istotnych okoliczności, które zaszły przy spisywaniu aktu;

7) stwierdzenie, że akt został odczytany, przyjęty i podpisany;

8) podpisy biorących udział w akcie oraz osób obecnych przy sporządzaniu aktu;

9) podpis notariusza.